5. Türkoloji Araştırmaları Sempozyumu’nun İlk Günü Yoğun Katılımla Gerçekleşti
Üniversitemiz ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen 5. Türkoloji Araştırmaları Sempozyumu'nun ilk gününde alanında uzman akademisyenler Türk dili, edebiyatı, tarihi ve kültürü üzerine özgün bildirilerini sundu. Farklı oturumlarla zenginleşen sempozyum, bilimsel derinliği ve kültürel çeşitliliğiyle dikkat çekti.
Sultan Alparslan Salonu’nda gerçekleşen ilk oturumun başkanlığını Prof. Dr. İlhan Erdem üstlendi. Oturumda Prof. Dr. İlhan Erdem ve Dr. Öğr. Ü. İhsan Güzel “Türkçe Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerilerine Yönelik Algıları ve Uygulama Deneyimleri” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Ardından Doç. Dr. Ahmet Adıgüzel “Yazının Tarihî Gelişimi ve Alfabe Harflerinin Kökeni Üzerine Bir İnceleme”, Dr. İbrahim Biricik “Tarihî Romanların Öğrencilere Kültürel Miras ve Medeniyet Bilinci Kazandırmada Etkisi” konularına değindi. Murat Çavuşoğlu ve Ferhat Çavuşoğlu ise “Türk Eğitim Tarihinde İzciliğin Yeri” başlıklı ortak bildiri sundular.
Malazgirt 1071 Salonu’nda gerçekleşen “Malazgirt Özel Oturumu” Prof. Dr. Murat Yılmaz başkanlığında gerçekleşti. Prof. Dr. Yılmaz, “Savaş Turizmi ve Malazgirt” başlıklı bildirisiyle sempozyuma katkı sundu. Ardından Doç. Dr. Bayram Arıcı, Prof. Dr. Mustafa Alican’ın kaleme aldığı Malazgirt Günlükleri adlı eser üzerinden Türk kültürüne ait unsurları değerlendirdi. Doç. Dr. Uğur Bozkurt, Rus kaynaklarına göre Birinci Dünya Savaşı’nda Malazgirt’i ele alırken, Mesut Gül, Erhan Çalışkan ve Muhlis Kaya ise “Ahlat’tan Malazgirt’e Ultra Sky Trail” projesini tanıttılar.
Sempozyumun devamında Yakup Ömeroğlu Salonu’nda Prof. Dr. Murat Öztürk başkanlığında düzenlenen oturumda, klasik Türk edebiyatı ve kamu yönetimi tarihine dair çalışmalar yer aldı. Prof. Dr. Murat Öztürk “18-19. Asır Klasik Türk Şiirinde Değişim ve Yenilik Arayışları İçinde Kafiye ve Redif” konusuna değindi. Dr. Öğr. Üyesi Habibe Polat “Osmanlı Taşrasında Modern Kamu Hizmetlerinin Gelişimi: Ürdün Örneği”, Dr. Öğr. Üyesi Ömer Faruk Güler ve YL öğrencisi Kaya Karakoç birlikte “İBB Atatürk Kitaplığı Oe_Yz_1613 Numaralı Şiir Mecmuası Üzerine” bir değerlendirme sundular. Dr. Öğrencisi Özcan Tunçadam ise “Klasik Türk Şiirine Akseden Bir Şeyhülislam Portresi: Seyyid Mehmed Feyzullah Efendi” başlıklı sunumuyla katkıda bulundu.
Bir diğer oturumda Dr. Öğr. Üyesi Esra Çıplak başkanlığında tarih ve kültür çalışmalarına dair bildiriler yer aldı. Dr. Çıplak, “Furûsiyye Kaynakları Üzerine Genel Bir Değerlendirme” başlıklı bildirisiyle oturumu açtı. Dr. İbrahim Güneş XIV. yüzyılda Amid vergi gelirleri üzerinden orta çağ iktisadi analizine odaklanırken; Dr. Erol Keleş, Doğu Anadolu’da Moğol etkisine ve yer adlarındaki dönüşüme dikkat çekti. Yüksek lisans öğrencisi Nazlı Kandemir ise Memlûk döneminde Darende Niyabeti’ni ele aldı.
Doç. Dr. Engin Gökçür başkanlığında gerçekleşen bir diğer oturumda, ağız araştırmaları ve Türk dili tarihi üzerine bildiriler yer aldı. Doç. Dr. Gökçür, Van ili ağızlarında öğrenilen geçmiş zaman çekimi ve söz varlığında kullanılan Farsça ekler üzerine iki ayrı sunum yaptı. Dr. İlyas Sayım, Karamanlıca ilk resimli kitapçığın transkripsiyonunu paylaştı. Öğr. Gör. Engin Kılıç ise üniversitelerde Türk Dili ve Edebiyatı derslerinin uygulamasını, Sabancı Üniversitesi örneği üzerinden inceledi.
Doç. Dr. Ferit Yücebaş’ın başkanlığını yürüttüğü oturumda, Cumhuriyet dönemi Türkolojisi, eğitim yayınları ve tehcir konuları ele alındı. Doç. Dr. Yücebaş, Güney Azerbaycan’daki asimilasyon politikalarını aktarırken; Doç. Dr. Mehmet Özalper, İstanbul Üniversitesi Türkoloji Enstitüsü’nün kuruluş sürecini değerlendirdi. Arş. Gör. Dr. Onur Semiz, Atatürk dönemi eğitim yayınlarından Gürbüz Türk Çocuğu dergisi üzerine konuştu. Dr. Eyüp Toprak ise Sivas’taki Ermeni tehciri üzerine belgesel nitelikli bir sunum gerçekleştirdi.
Doç. Dr. Veysi Sevinçli başkanlığındaki oturumda, dil ve toplum ilişkisi ön plandaydı. Doç. Dr. Sevinçli, sözün toplumdaki yansımalarını ele alırken; Doç. Dr. Sevda Özen Eratalay gençlerin dilinde anlam değişikliğine uğrayan fiiller üzerine konuştu. Dr. Murat Parlakpınar, Hasan Erimez’in Kutlu Kağanlık romanında arkaik sözcükleri analiz etti. Dr. Zeynel Ödemiş ise Soyot Türkçesinde evcil hayvan adlarını inceledi.
Prof. Dr. Abdullah Duman yönetimindeki oturumda savaş tarihi ve kültürel miras konuları işlendi. Prof. Dr. Duman, Türklerde sıra dışı savaş geleneklerine değinirken; Prof. Dr. Abdullah Mohammedi, Gazne'deki kültürel mirasın kayboluş sürecini aktardı. Dr. Öğrencisi Enes Fırat Önel, Bengal’de Türk hâkimiyetinin sonunu anlattı. Dr. Fatma Betül Şengönül ve Doç. Dr. Zeliha Tekin, İslamiyet öncesi Türklerde yönetim anlayışını “Korkut Ata’nın İzinde” başlığıyla değerlendirdi.
Prof. Dr. İbrahim Yılmaz başkanlığında gerçekleşen oturumda, Arap dünyasının Türk düşüncesine bakışı, direniş edebiyatı ve Balkanlar’da Türk nüfusunun tarihi gibi konular ele alındı. Prof. Dr. Yılmaz, Arap dünyasında Türkoloji algısını sunarken; Arş. Gör. Halil İbrahim Oğur, Temîm El-Berğûsî’nin mektuplarını inceledi. Dr. Fatma Gündüz, Mâtürîdî’de bela kavramını açıklarken, Dr. Mehmet Köseoğlu Kosova Vilayeti’ndeki Türk ve Müslüman varlığına odaklandı.
İkinci kez Doç. Dr. Veysi Sevinçli’nin başkanlık yaptığı bir başka oturumda, Türk edebiyatında metin incelemeleri ön plana çıktı. YL öğrencisi Volkan Göktaş, Kadîmî Baba Divanı’nda ayet ve hadis iktibaslarını, Doç. Dr. Süleyman Eratalay Türkçedeki gezgin sözcükleri inceledi. Öğr. Gör. Mehmet Akif Ayvaz, Diyanet’in çevrimiçi Kur’an meali üzerindeki yazım kuralları ve noktalama incelemesini paylaştı. Arş. Gör. Arif Umut Nigar ise Aka Gündüz’ün hikâyesini milli edebiyat ve mizah bağlamında yorumladı.
Doç. Dr. İrfan Polat’ın yönettiği bir diğer oturumda, halk anlatıları ve epik metinler öne çıktı. Arş. Gör. Zehra Şeker, Muş’ta anlatılan iki şifa efsanesi üzerine konuşurken; Öğr. Gör. M. Faruk Ekici Alevi-Bektaşi menkıbelerinde mistik rüya yolculuklarını aktardı. YL öğrencisi Müseffa Küni ve Dr. Bora Yılmaz ise Danişmendname destanını monomit kuramı ve arketipsel sembolizm açısından değerlendirdiler. Dr. Öğrencisi Zehra Didem Yay Elazığ’da Yağmur Törenlerinde Oynanan Dualist Yapıda İki Oyun: Mılla Potik ve Kel Bağlama başlıklı bildirisini sundu.
Günün son oturumunda Prof. Dr. Murat Yılmaz yeniden başkanlık görevini üstlendi. Dr. Hayrettin Pulat, Van Kalesi’nin 1800-1830 yılları arasındaki tahkim faaliyetlerini inceledi. Prof. Dr. Yılmaz, Malazgirt’in Cumhuriyet dönemindeki nüfus gelişimini sundu. YL öğrencisi Abdulkerim Bozyel, Osmanlı hamam mimarisini İstanbul’daki Kılıç Ali Paşa Hamamı ve Budapeşte’deki Rudaş Hamamı örneğiyle karşılaştırdı. Son olarak Dr. Ahmet Oğuzhan Karaçetin ve YL öğrencisi Muhammet Kani Altın, Malazgirt kazılarında zaferin izlerini aradı.
Zengin içerikli bildirilerle dolu sempozyumun ilk günü katılımcılardan büyük ilgi gördü. Programın 16 mayıs cuma günü de Türkoloji alanına dair yeni katkılar sunmaya devam edecek.
Editör: Öğr. Gör. Kübra Gökdemir
Fotoğraf: Fadime Uzunluoğlu
